Inovasyon: yenilik, yenilikçilik

Farketing’deki bir haberin hatırlattığı ve bugün siparişini verdiğim KOR ONE, su şişesi gibi hergün kullandığımız ve önemsemediğimiz bir ürünün, başarılı bir inovasyon örneği olabileceğini gösteriyor.

Önce buluş konusu yeni su şişesini ihtiyacını doğuran sorunlara bir göz atalım.

• “İngiltere´de 1500 kişi üzerinde yapılan araştırmada, gıda sektöründe paketlemede kullanılan Bisfenol A (BPA) adlı maddenin kanda normal seviyenin üzerinde bulunmasının kalp problemlerini artırdığı belirlendi.”(Kaynak Su Vakfı)

• Deniz biyologları geçtiğimiz yıllarda Büyük Okyanusta, San Fransisco ve Hawaii arasında bir alanda Türkiye’nin yüzölçümünün iki katından fazla büyüklüğe sahip yoğun bir çöp birikiminin oluşturduğu Büyük Pasifik Çöp Alanını (Great Pacific Garbage Patch) keşfetti. Bu alanın %80inden fazlasını plastik atıkları (şişe vs.) oluşturuyor ve bu zehirli çorba büyümeye devam ediyor.

• Dünyada şişelenmiş suya olan talep hızla artıyor ancak bu şişelerin sadece 5′te 1′i geri dönüştürülüyor. Geri kalanı çöp alanlarını dolduruyor.

Bu sorunların doğurduğu tüketicilerin sağlıklı ürün talebini gören Kor Water, ürün farklılaştırma,  Bisphenol-A (BPA) içeren su şişeleri tehlikesine dikkat çekme, boş su şişelerinin atılmasıyla oluşan devasa çöp yığını sorununa bir çözüm üretme motivasyonu ile 2005 yılında “Water ReDesigned” (Su yeniden tasarlandı) sloganı ile ürün çalışmasına başlıyor. Temel amaç estetik, yeniden kullanılabilir bir su şişesi tasarlamak.

Çeşitli endüstriyel tasarım firmalarıyla görüşmelerinin akabinde RKS Design adlı firmayla çalışma kararı alınıyor. RKS ise “Psikoestetik” adını verdiği tasarım stratejisiyle, karşılanmamış duygusal ihtiyaçları ortaya çıkarma ve su içme ritüelinin temel elementlerini belirlemeye dayalı bir çalışma yapıyor. Bu çalışma su şişesini kullananların su içmenin daha iyi ve saf bir yolunu keşfettikleri hissini yakalamalarına dayalı. Bu kahraman evanjelistler markayı inşa edecek viral talebi ateşleyecek buji görevi görecekler.

KOR ONE adı verilen ürünün önceliklerinden biri sağlamlığıydı. Şişe malzemesi ve yapısı, ürünün sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak şekilde uzun ömrünü desteklemeliydi. Ürün hem tüketiciler hem de çevre için sağlıklı bir malzemeden yapılmalıydı. Üründen su içmek kolay olmalı ve büyük hacimde, susuzluğu giderecek su sağlayacak bir büyük yudum özelliği olmalıydı. Bir musluk, buzdolabı veya su sebilinden kolayca doldurulabilmeliydi. Kapağı tek elle açılabilmeli ve kapağın kaybedilmesi imkansız olmalıydı. Üstelik tüm bu özellikler, tüketicinin hayat standardını yükselten lüks ve göz alıcı bir görünümde sunulması gerekiyordu. Ürünü aldıklarında tüketiciler en az şu üç alanda kendilerini iyi hissetmeliydi. Kendileri için sağlıklı birşey yapıyorlar, gezegen için doğru olanı yapıyorlar ve evlerinde, ofiste veya yanlarında taşıyıp göstermekten gurur duyacakları üst seviye ürün alıyorlar.

KOR ONE ürününü gerçeğe dönüştürecek en önemli faktör doğru malzeme seçimiydi. Çoğu şişede kullanılan polikarbonat malzeme, hormonlar üzerindeki menfi etkisi kanıtlanan BPA’yı içeriyordu. Cam ise BPA risklerini taşımıyor ancak kolayca kırılıyordu. Aluminyum kırılmıyor ancak Alzheimer gibi sağlık sorunları ile ilişkilendiriliyordu. RKS gitar serisini geliştirirken, Eastman Chemical Company ile işbirliği yapmıştı. Bu firmayla yeniden irtibata geçip, polikarbonata uygun bir alternatif soruldu. Cevap kesin bir “hayır” değildi ama “henüz yok” şeklikdeydi. Firma o sıralarda mükemmel bir berraklığa sahip ve çeşitli kalınlıklarda dayanıklılığı sağlayan yeni bir plastik geliştiriyordu. Bu plastik darbelere dayanıklı, polikarbonal enjeksiyon kalıplarında kullanılabilen ve bulaşık makinesinde güvenle yıkanabilen bir malzemeydi ve BPA içermiyordu. Eastman Tritan markalı bu kopolyester malzeme KOR ONE’in geliştirilmesinde temel parçayı oluşturdu. Tritan’ın berraklığı KOR’un gerekli lüks algısını sağlıyordu.

Malzeme seçimi akabinde mühendislik ve tasarım ekipleri el ele çalışmaya başladı. Üretilebilir değilse bir harika bir tasarım mükemmel bir tasarım değildir. Güzellik, kullanışlılık olmaksızın pek işe yaramaz ve KOR’un hedefi mevcut şişe fonksiyonelliğini arttırmaktı. Bu safhada en büyük sorun ideal ağızlık büyüklüğünün belirlenmesi ve kapağın çalışma yapısını belirlerken yaşandı.  Bir su şişesinin oluk veya ağızlık kısmı kullanıcı ile etkileşimde en önemli noktadır. Çok küçükse suyun emilmesi veya şişenin sıkılması ya da suyun serbestçe akmasını sağlayacak bir ikinci musluğa ihtiyaç duyulur. Eğer çok genişse, hareket halindeyken su içmek zorlaşır ve ekstrem durumda sızıntıya yol açan yapıyla sonuçlanır. Zorluk kolayca içmeyi sağlayacak ve kullanıcının dudaklarının üstünden hava girişine izin verecek ideal bir ağızlık kısmı tasarlamak ve buz küplerinin girişine izin verebilmek olarak tanımlandı. Yoğun testler sonunda ağızlık için ideal boyut ve şekil belirlendi.

Birçok rakip şişe, bir elle şişeyi tutup diğeriyle tepenin gevşetileceği vidalı üst kısma sahipti. KOR tasarımcıdan sezgisel, tek el ile çalışan ve kullanıcıların kaybetme kaygısı yaşamayacakları bir kapak istedi. Model atölyesinde yapılan testlerle bir dil ve inovatif bir sürgü mekanizması geliştirildi. Bir mandala basıldığında, sürgü açılarak dili geri çekip tutarak serbest bırakmakta ve ağız kısmına engelsiz açık bir erişim sağlamaktaydı. Dil kapatıldığında sürgü yeniden kuruluyordu. Yumuşak entegre contalar KOR ONE bir düz masada yada çantada uzanıyorken bile sızdırmazlığı sağlıyordu.

Günümüzde, algılanan değeri arttırmanın temel taşlarından biri, tasarımın itibarını azaltan vidaların ortadan kaldırılmasıdır. RKS mühendislik takımı KOR ONE’ı bir çin bulmacası gibi birbirine geçen elemanlara sahip şekilde tasarladı. Şişe gövdesi tek parça enjektör kalıbından çıkmış Tritan’dan imal edildi. Trim parçaları şişe üzerine geçmeli yapıdaydı ve tepe kısmı yerine oturtulduğunda kilitleniyorlardı. RKS, KOR ve Eastman üretim partneri Nypro ile şişe gövdesinin merkezdeki kapı ya da çentiğin giderilmesi için yakın şekilde çalıştılar. Normalde, bu çentik plastik akışını optimize etmek için merkezde bulunur. RKS’nin inovasyondan sorumlu başkan yardımcısı Kurt Bosai “Şişe dibinin temiz ve kristal gibi görünmesi için bu çentiği yana taşıdık” diyor. Bu ortakların son ürünün tasarım vaadini yerine getirebilmesi için birlikte çalıştığı çok sayıda olaydan biriydi.

Tasarımda dikili taş (obelisk) şekli seçildi ve dış trimin uzun süre dayanması ve çevreci olması için metalik görünüm sağlayan boyadan kaçınıldı. Şişe gövdesinde yarı şeffaf mavi renk kullanıldı. Kullanıcıların su şişelerini genellikle tepelerinden tutarak taşıdıkları gözlendiğinden tasarımcılar parmakların tepeden geçirilmesine imkan veren bir açıklık tasarladı. Böylece eller dolu konumdayken bile şişeyi parmağa takmak mümkün.

KOR ONE kapağı altında sürpriz bir özellik gizli. Dilin altındaki bir pencere KOR taşını saklıyor.

KOR taşı, üzerinde istediğiniz bir mesajın veya hedefin yazılabildiği küçük yuvarlak bir parça. KOR taşı, yumuşak, esnek kapak kaldırılarak yerine oturtulabiliyor. Her şişe ile birlikte çeşitli özelleştirilebilen taşlar geliyor. Özelleştirdiğiniz KOR taşları yazıdırılabiliyor ve KOR WATER web sitesinden paylaşılabiliyor.

“Sadece bir su şişesinin” yenilikçi bir biçimde ele alınmasıyla, fark yaratan ve bu yazıma da konu olacak kadar dikkatleri üzerine çeken bir ürün elde edildi.

icatlar, Mucitler Etiketlendi: | 6 - Tasarım, çevre, yeşil inovasyon girildi